13/8/2010 Ομιλία της κ. Κατερίνας Ζερβάκη στην Εκδήλωση Μνήμης Στρατή Καλογερίδη - 50 χρόνια από το θάνατό του «Ο Σητειακός χορός και οι κοντυλιές Καλογερίδη»

13/08/2010 11:29  -  908 αναγνώσεις

Κύριες και κύριοι,

 

Η Καζάρμα απόψε γέμισε με αγαπημένα μελωδικά ακούσματα !

Η Σητεία πλημμύρισε από τον ήχο και  τη γλύκα του βιολιού!

Η καρδιά μας ξεχείλισε από ζεστασιά, τρυφεράδα και νοσταλγία !

 

Φίλες και φίλοι,

Αναρωτιέμαι ποια καρδιά έμεινε ασυγκίνητη απόψε στην ηχώ από τα μελωδικά βιολιά; Δεν πρέπει να ναι καρδιά Στειακού, ή μάλλον, καλύτερα, δεν πρέπει να ναι καρδιά ανθρώπου!

Προσωπικά σας καταθέτω πως η συγκίνησή μου είναι μεγάλη!

 Όλοι εμείς που σχεδιάζουμε και ετοιμάζουμε το πρόγραμμα του θεσμού των Κορναρείων, βιώνουμε αληθινή χαρά την ώρα της υλοποίησής του. Ταυτόχρονα αντιλαμβανόμαστε ως χρέος μας, την ανάγκη να δημιουργούμε – εκτός των άλλων εκδηλώσεων που φιλοξενούμε - πολιτιστικά γεγονότα με υλικά του τόπου μας. Και ευτυχώς είμαστε τυχεροί, ευλογημένοι, τολμώ να πω, γιατί έχουμε παραλάβει από τους παλαιότερους σπουδαία και ανυπολόγιστης αξίας υλικά, τη γνήσια έκφραση της ψυχής και του συναισθήματος των κατοίκων αυτής της πόλης που μετουσιώθηκαν σε κορυφαία δημιουργήματα Τέχνης, τέχνης ποιητικής, μουσικής, χορευτικής. Ευθύνη μας : να εξασφαλίσουμε τη  συνέχειά τους !

 Στόχος της προσπάθειάς μας είναι η τιμητική αυτή εκδήλωση μνήμης να θυμίσει στους παλιότερους τα γλυκά ακούσματα της Στειακής καντάδας και τα αέρινα βήματα του Στειακού χορού, δηλαδή τα πιο γνήσια χαρακτηριστικά της μουσικοχορευτικής παράδοσης του τόπου μας, μιας παράδοσης βγαλμένης μέσα από την καρδιά και την ψυχή του απλού λαού της Σητείας και ταυτόχρονα να μυήσει τους νεότερους στην Κρητική παραδοσιακή μουσική και χορό, που παρά τις έντονες πιέσεις της εποχής μας, συντηρείται και, ευτυχώς, σεμνά και χωρίς κραυγαλέο θόρυβο, εξελίσσεται ακόμη.

Στόχος είναι να τιμήσουμε το μεγάλο «λαϊκό βάρδο» της Κρητικής μουσικής, τον Στρατή Καλογερίδη, τον Πρωτομάστορα της βιολιστικής παράδοσης στην Κρήτη και να αναδείξουμε το ρόλο που έπαιξε - το παραγκωνισμένο σήμερα - βιολί στη διαμόρφωση της μουσικής μας παράδοσης αλλά και τη θέση που αυτό έχει – και πρέπει να έχει - στην ασυναγώνιστη σε ποικιλία και μελωδικότητα μουσική της Ανατολικής Κρήτης.

 Σαν Πρόεδρος του Πνευματικού Κέντρου, θέλω να ευχαριστήσω, το δήμαρχο της πόλης μας, το Νίκο τον Κουρουπάκη, για τη συνεχή υποστήριξη και σταθερή εμπιστοσύνη που δείχνει σε επιλογές που προάγουν την Τέχνη και τον Πολιτισμό και για την ενθάρρυνση που μου παρέχει για την υλοποίηση τέτοιων εκδηλώσεων, φτιαγμένων, όπως είπαμε, με ντόπια «υλικά» και αγάπη για την πόλη μας.

 Αυτή η εκδήλωση μνήμης στο μεγάλο Στρατή Καλογερίδη είναι η συνέχεια της υπόσχεσης που δώσαμε μαζί πέρυσι το καλοκαίρι μετά τη διοργάνωση του διεθνούς συνεδρίου για τον άλλο μεγάλο Σητειακό, το Βιτσέντζο Κορνάρο.  

Ο Δήμος Σητείας αφουγκράστηκε τη θερμή ανταπόκριση του κοινού, του απλού κόσμου, άκουσε τα δικά σας κελεύσματα για ποιοτικές πνευματικές εκδηλώσεις και σχεδίασε μια εκδήλωση μνήμης, βασισμένη στο δέον, στην ευγένεια και στο χρέος απέναντι σε όλους εκείνους που άνοιξαν Δρόμους έκφρασης και δημιουργίας για να μπορούμε εμείς οι σύγχρονοι να είμαστε περήφανοι και να τους έχουμε φωτεινούς οδηγούς στη δίκη μας στράτα. Αυτό το χρέος λοιπόν, εκπληρώνουμε και απόψε. Η δική σας συμμετοχή μας ενθαρρύνει να συνεχίσουμε να επιμένουμε σε ποιοτικές καλλιτεχνικές βραδιές. Και εσείς θα μας πείτε αν πετύχαμε τους στόχους που θέσαμε.

 Επιτρέψτε μου στο σημείο αυτό να σταχυολογήσω δυο λόγια για τον μεγάλο μας μουσικό, ως απότιση ελάχιστου προσωπικού φόρου τιμής στο Στειακό μουσικό.

Οι προλαλήσαντες εξήραν επαρκώς το πλούσιο και μοναδικό για τα δεδομένα της Κρήτης συλλεκτικό και συνθετικό του έργο.

 Όπως ακούσαμε λίγο νωρίτερα ο Καλογερίδης βασίζει τις συνθέσεις του στην τεχνική του αυτοσχεδιασμού των λαϊκών λυράρηδων με μόνη - και καθοριστική - διαφορά ότι εκείνος ως μουσικός με δυτική μόρφωση καταγράφει στο πεντάγραμμο τους πλούσιους αυτοσχεδιασμούς και δίνει στις συνθέσεις του συγκεκριμένη και τεχνική μορφή. Κατ΄αυτόν τον τρόπο, η συμβολή του στην αναβίωση και διατήρηση της παράδοσής μας στις αρχές του 20ου αιώνα κρίνεται ανεκτίμητη. Χάρη στον Καλογερίδη η μουσική της Ανατολικής Κρήτης εξελίχθηκε με έναν τρόπο εντελώς διαφορετικό όσον αφορά το ύφος της, πιο λυρικό και πιο περίτεχνο. Οι κοντυλιές του Καλογερίδη και η αξεπέραστη μέχρι και σήμερα, τεχνική του στο παίξιμο του βιολιού, αποτέλεσαν σημείο αναφοράς, και έγιναν το μέτρο σύγκρισης για όλους τους μεταγενέστερους Κρητικούς καλλιτέχνες.

 Για αυτό η πόλη μας του χρωστάει πολλά.

Είναι αλήθεια ότι κάθε φορά που ακούγεται ευφήμως το όνομα και τα επιτεύγματα της Σητείας είτε στο χώρο της Αυτοδιοίκησης, είτε στο χώρο της Επιστήμης και της Τέχνης, αισθάνομαι χαρά και περηφάνια. Όμως, απόψε έχω εξαιρετικούς λόγους να είμαι ιδιαίτερα συγκινημένη! Είναι ο συνδυασμός όλων των συντελεστών που πλαισίωσαν την εκδήλωση που έχει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό για μένα.

 Θα ξεκινήσω από τους φτερωτούς, καμαρωτούς χορευτές μας! Είναι αλήθεια  ότι όσοι χορεύουν σωστά το Στειακό χορό, μοιάζουν να πετούν,  να μην πατούν στη γη! Καλοί μας φίλοι, Χαμεζανοί και Παλαικαστριανοί θέλω να σας πω ότι απόψε βλέποντάς σας, πετάξαμε μαζί σας. Αν μου επιτρέπεται μια προσωπική εξομολόγηση, είμαι ιδιαίτερα συγκινημένη, γιατί έρχεστε από δύο χωριά που έχουν σημαδέψει όμορφα τη ζωή μου και μου ζωντανέψατε εκείνες τις μνήμες. Με το Χαμέζι με συνδέουν δεσμοί συγγένειας και μου μένουν αξέχαστα τα πρώτα γλέντια με Χαμεζανή παρέα ενώ στο Παλαίκαστρο υπηρέτησα πρώτη φορά ως νεαρή φιλόλογος και η αγάπη που μου έδειξαν οι απλοί κάτοικοί του με δυνάμωσε να συνεχίσω με κέφι την εκπαιδευτική μου πορεία.

 Θερμές ευχαριστίες λοιπόν στο συγκρότημα Παλαικάστρου και στους Χαμεζανούς που χόρεψαν απόψε για μας.

Με τη σειρά τους, οι εκλεκτοί ομιλητές συμπολίτες μας, ο κ. Αικατερινίδης που μας έκανε την τιμή να ταξιδέψει και είναι απόψε μαζί μας, η κ. Μιχελάκη, η κ. Ξενιδάκη άνθρωποι που έχουν υπηρετήσει ενεργά και υπηρετούν ακόμη, ο καθένας από το δικό του πεδίο το λαϊκό μας πολιτισμό, ανταποκρίθηκαν ασμένως στο κάλεσμα του Δήμου και τους ευγνωμονώ για αυτό.

Τους ευχαριστούμε όλους θερμά που μοιράστηκαν μαζί μας απόψε τον καρπό της έρευνάς τους, τις εμπειρίες, το μεράκι τους, και κυρίως, την αγάπη τους για τη διαφύλαξη της παράδοσης του τόπου μας.  Η ανιδιοτελής και αληθινή αγάπη για τον παραδοσιακό μας πλούτο είναι πράγματι η ζωοποιός δύναμη που στηρίζει όλους μας να επιμένουμε, σε πείσμα των ψυχικά και πνευματικά άνυδρων καιρών που ζούμε, να διατηρούμε ζωντανή την επαφή με τον παραδοσιακό μας πλούτο.

 Ιδιαίτερες ευχαριστίες εκ μέρους όλου του Δήμου για τη συμμετοχή και παρουσία του σε αυτήν την εκδήλωση απευθύνουμε στον κύριο Βαγγέλη Μπελιμπασάκη, τον ανιψιό και έναν από τους τελευταίους μαθητές του μεγάλου βιολάτορα, που ανταποκρίθηκε στο κάλεσμά μας και ήρθε κοντά μας με τη σύζυγό του απόψε, για να μας παίξει τόσο ωραία τις Κοντυλιές του  θείου του.

Όπως επίσης, ανεξαιρέτως, ευχαριστίες εκφράζουμε σε  όλους τους μουσικούς μας που συνέβαλαν με τη μαεστρία τους να έχουμε ένα ακουστικά άρτιο αποτέλεσμα, τιμητικό του μεγάλου δασκάλου Καλογερίδη, ευχαριστούμε τον κύριο Β.Βαρδάκη, το Νίκο Τσαγκαράκη, το Γιάννη  Σταυρουλάκη και φυσικά την κα Τζούλια Κρος, δ/ντρια του Δημοτικού Ωδείου.

Ευχαριστώ ακόμα ιδιαίτερα τον Νομάρχη κ. Σήφη Αναστασάκη και την Παγκρήτια Συνεταιριστική Τράπεζα για την χορηγεία, τον Βουτυράκη Κωστή που οργάνωσε το συγκρότημα του Παλαικάστρου και τον Αντιδήμαρχο κ. Αγγελετόπουλο που φρόντισε για την μεταφορά τους,  την Άννα Γαρεφαλάκη για την παρουσίαση, την Άννα Μανουσάκη για την επιμέλεια των κειμένων (επιβεβαιώνει πάντα την αξία που είχε το μοναδικό 20 που έχω δώσει σε μαθήτρια μου  στην ΕΚΘΕΣΗ σε όλη την επαγγελματική μου ζωή), τον ραδιοφωνικό σταθμό Style 100 για τη  διάθεσή υλικού αλλά και όλα τα τοπικά ΜΜΕ και αφήνω τελευταίους για ιδιαίτερους λόγους τον Χαμεζανό σκηνοθέτη Μιχάλη Γιαννακάκη που αγκάλιασε ένθερμα το όλο εγχείρημα και σας ζητώ για μια στιγμή να στείλουμε τη σκέψη μας στο Διονύση, που δεν είναι κοντά μας κατά φυσικό τρόπο. Σίγουρα όμως αν μας βλέπει ξέρω ότι θα χαίρεται  και τον άμεσο συνεργάτη μου τον φίλο Μανώλη Μαυροματάκη και όλο το προσωπικό της ΔΗΚΕΣ  για την άψογη συνεργασία μας στην οργάνωση των φετινών πολιτιστικών εκδηλώσεων του Δήμου Σητείας (ζητώ συγνώμη που τους κουράζω…).    

 

Φίλες και φίλοι,

Απόψε το βράδυ, κάποιοι φίλοι μου με ενημέρωσαν ότι θα έχουμε την τύχη να δούμε μια θεαματική βροχή από πεφταστέρια να φωτίζει τον Κρητικό ουρανό. Είμαι σίγουρη ότι ανάμεσά τους ξεχωρίζει και λάμπει σταθερά και δυνατά το αστέρι του Καλογερίδη! Μόνο που αυτό είναι ένα σταθερό, αναλλοίωτο, διαχρονικό αστέρι. Ένα σπάνιο αστέρι. Ας στρέψουμε στιγμιαία το κεφάλι στον ουρανό και να ευχηθούμε όλοι μαζί το άστρο του Καλογερίδη να λάμπει σταθερά και δυνατά, να φεγγοβολά για πολλές γενιές ακόμη και να οδηγεί τους λαϊκούς καλλιτέχνες στους γνήσιους δρόμους της μουσικής δημιουργίας μακριά από τους διάττοντες αστέρες της εφήμερης δόξας.

Σας ευχαριστώ όλους για την παρουσία σας.