23/6/2011.ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΣΗΤΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ

23/06/2011 08:40  -  349 αναγνώσεις

Το εύλογο εκ πρώτης ερώτημα που δημιουργείται είναι αν και γιατί διαβάζουμε σήμερα τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, εκατό χρόνια από το θάνατό του.

  Διαβάζοντας Παπαδιαμάντη αναγνωρίζουμε τον τόπο μας, αλλά και μια αντανάκλαση του ελληνικού τοπίου – έναν τρόπο διάχυσης του φωτός – στο πιο μύχιο κομμάτι του εαυτού μας. Ενώ δηλαδή διαβάζουμε, ταυτόχρονα είναι σαν να μας <<διαβάζει>> το κείμενο, αποκαλύπτοντας μέσα μας – εφόσον θελήσουμε να το δούμε – ένα συγκεκριμένο τοπίο ή αν το δούμε από θεολογική σκοπιά μια συγκεκριμένη οικονομία της κτίσης.

  Σήμερα ωστόσο που η καθημερινότητα βιώνεται ως κρίση, που απειλεί από το εισόδημα, μέχρι την κοινωνική και ενδεχομένως χειρότερα την φυσική μας υπόσταση, τα θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με το ποιοι είμαστε και που πάμε τίθενται εντατικότερα  μέρα με τη μέρα ως άμεσα συνυφασμένα όχι απλώς με την επιβίωση, αλλά το νόημα της ζωής. Σε τέτοιες εποχές άνθρωποι σαν τον Παπαδιαμάντη με τη στάση και το έργο τους μπορούν να αποτελέσουν έναν δρόμο όχι απλώς για την καλύτερη κατανόηση της λογοτεχνίας, αλλά για την ανακάλυψη του εαυτού μας.    

  Μπορεί να μας βοηθήσει να ξυπνήσουμε και να δούμε το βαθύτερό μας πρόβλημα. Πως τόσα χρόνια κυνηγούσαμε να ζήσουμε μια άλλη δαπανηρή και πιο απολαυστική ζωή <<μπλεγμένοι στην άρνηση της ανθρώπινης ζωής <<Πολεμώντας>> <<με όλες μας τις δυνάμεις το κοινό ελληνικό αίσθημα που υπηρετούσε ο Παπαδιαμάντης>>. Υπ΄ αυτή την έννοια η διεθνής οικονομική κρίση ήταν μια συγκυρία που μας ξύπνησε απότομα από το όνειρο, το οποίο χρηματοδοτούσαμε αλόγιαστα με δανεικά.

  Αν όμως δε φτάσουμε την ανάλυσή μας μέχρι εκεί το Παπαδιαμαντικό έργο μπορεί να μας βοηθήσει απλώς – κι αυτό δεν είναι λίγο – να αντιληφθούμε όπως λέει ο Ελύτης, <<την πρόοδο με τα ποιοτικά κι όχι τα ποσοτικά μέτρα>>, να γίνουμε δηλαδή περισσότερο αυτάρκεις και λιγότερο εξαρτημένοι από πλασματικές ή εικονικές ανάγκες να αποκτήσουμε συμπόνια και ευσπλαχνία, καλλιεργώντας μια αίσθηση ιερού, δηλαδή ανθρωπιάς.

  Ωστόσο τη μέρα που δεν θα αναγνωρίσουμε τίποτε δικό μας στο Παπαδιαμάντη, ακόμα και παρά τη θέλησή μας τη μέρα εκείνη οι έλληνες θα έχουμε αφήσει πίσω μας τον ελληνικό μας πολιτισμό για κάποιον άλλο. Οι δρόμοι που έχουμε μπροστά μας είναι πολλοί και ο Παπαδιαμάντης εκατό χρόνια από το θάνατό του δεν υποχρεώνει κανέναν για τίποτα. Στον πιο δρόμο θα ακολουθήσει.